DiveDiveDive' s fundament: "being a Self Sufficient Diver"

Bekentenis: "ik duik solo, so what?"

soloduiker

Soloduiken is een apart fenomeen. Ga op internet maar eens googlen op soloduiken en je komt in discussiegroepen een scala aan meningen tegen over dit onderwerp. Meestal zijn deze negatief gericht. Veel van die opvattingen zijn doorspekt met heftige emoties. Wat zit daar eigenlijk achter?

Het is een groot misverstand dat de NOB en CMAS soloduiken zouden verbieden, zij doen dat niet. Wel adviseren de Richtlijnen Veilig Duiken met een buddy te duiken en stellen Een buddy geeft in de meeste gevallen extra veiligheid. Ik stel wel vast dat de NOB in haar opleidingen geen woord besteedt aan soloduiken en er geen aparte opleiding voor aanbiedt. Andere duikorganisaties daarentegen doen dat wel, reden genoeg om er eens bij stil te staan of de discussie te voeren of die gedoogsituatie nog wel gewenst is.

Het soloduiken is pas goed te doorgronden als je het duiken in een buddysysteem snapt. Daarvoor is het goed kort in de geschiedenis te duiken.  Opmerkelijk is dat duiken eigenlijk  is uitgevonden door soloduikers. We hebben het dan over de pioniersfase waarbij het al moeilijk was om materieel te vinden voor ťťn duiker, laat staan dat er nog zo’n waaghals in de omgeving te vinden was met goed materiaal …………. In de jaren ’50 en ’60 kwamen de eerste duikcursussen en die werden gegeven door openwater zwemmers die hun grenzen gingen verleggen. Kramp kwam veelvuldig voor en als dat gebeurde dan bracht de ene zwemmer de andere deze naar de veilige kant. Voila: het buddysysteem was geboren. Ook speelde in die tijd heel erg dat het materieel op zijn zachtst gezegd zeer rudimentair was en zeker nog niet goed doorontwikkeld. Zo is het buddybreathen te verklaren want het is de enige optie als je enige automaat het af laat weten. Je buddy was zo steeds de drager van je reservesystemen en dat was met de vele materiaalgebreken in die tijd ook echt noodzakelijk. Hij zorgde voor back-up lucht als je je meters niet in de gaten hield. Hij leverde je back-up hersens, o.a. als je last kreeg van de vreemde verschijnselen die je kreeg als je te diep ging (stikstofnarcose). Ook kon een buddy je attent maken op je duiktijd of –diepte als je die eventjes uit het oog verloor. Ook kon een extra paar handen je helpen als je vastraakte in netten etc.  Een OSB, een duikmes enz. kon je altijd lenen van je buddy als je het niet had of vergeten was. Je buddy kan je helpen bij het tegen gaan van stress, hoewel hij toch ook knap irritant kan zijn door je te pushen dieper te gaan dan je eigenlijk wilt ………… Ik chargeer natuurlijk bewust, ook om het relatieve aan te geven van de vele redenen die je hoort bij het buddyduiken.

De meeste van deze redenen zijn inmiddels door de voortschrijdende techniek achterhaald of nog erger: leveren je een schijnveiligheid op. Hoe komt dat? De ervaring leert dat duikmaterialen het eigenlijk nooit laten afweten. Als iets kapot is merk je dat aan de kant al en niet tijdens de duik. De prijzen van het materiaal zijn de laatste jaren fors gedaald en echte beperkingen om essentiŽle duikspullen er twee bij te hebben zijn er niet meer. De duikopleidingen zijn uitgekristalliseerd en geuniformeerd en zijn zeer hoogwaardig te noemen, vaardigheden en veiligheidsaspecten nemen daarin een prominente plaats in. Waarom beperken we ons in die context dan nog vooral nog tot het duiken in een buddysysteem? Als schrijver van dit artikel ben ik het meest gevoelig voor het argument dat je met een buddy duikt vanuit een sociaal motief, een zelf gekozen maatje waarop je 100% kunt vertrouwen tijdens de duik en gezellig voor/ na de duik avonturen kunt delen. Maar hoe vaak komt dat voor?

Een bijzondere categorie duikers die ik wil noemen zijn de duikinstructeurs. Zij gaan op pad met beginnende duikers of gevorderde duikers die hun grenzen willen oprekken in hun streven naar een hogere brevettering. In die situaties mag een instructeur toch al helemaal niet verwachten dat zijn buddy/cursist hem extra veiligheid biedt terwijl het buddysysteem daar wel op gebaseerd is. Hij of zij zal zich mentaal en qua materialen toch eigenlijk moeten voorbereiden op een solo-achtige duik?

Ook onderwaterfotografen duiken vaak solo en zelfs als ze met buddy duiken dan heeft het heel veel kenmerken van soloduiken in zich. Dat geldt voor fotograaf en buddy. De vraag is of ze daar wel voldoende op voorbereid zijn?

Mijn stelling is dan ook: iedere duiker –en zeker iedere instructeur en onderwaterfotograaf- moet er mentaal en qua materialen op voorbereid zijn de geplande duik solo te maken, of hij de duik ook feitelijk solo maakt hangt af van sociale motieven.

Als soloduiken uit de gedoogsituatie gehaald wordt zitten daar natuurlijk wel een aantal randvoorwaarden aan, ik noem er een paar:

         Ik ga ervan uit dat het een opgeleide duiker is en dat deze duikt binnen zijn limieten. Bij een opleidingsduik waarbij de grenzen worden opgerekt zal hij uiteraard altijd door een duikprofessional worden begeleid.

         Tijdens de duikopleidingen zal het aspect soloduiken meer dan nu een expliciete plaats moeten krijgen. Dat geldt zeker ook voor de instructeursopleidingen en opleidingen voor onderwaterfotografie. Wellicht is een aparte specialisatie soloduiker zelfs op zijn plaats. In die opleidingen zal een accent liggen op risicomanagement: wat is nodig deze duik (solo) veilig te maken?

Ik ben benieuwd naar de reacties op dit artikel, wat vind jij van soloduiken? In een volgend artikel zal ik aangeven welke aspecten een duiker moet afwegen om te besluiten een soloduik veilig te kunnen gaan maken.

Ferry van Dorst, 4**** duiker en 3*** NOB instructeur: Op enig moment heb ik besloten te gaan soloduiken. Ik had op dat moment al veel NOB en IANTD opleidingen gevolgd en wilde ook deze stap natuurlijk wel verantwoord zetten. Via de IANTD vond ik de opleiding Self Sufficient Diver, die me een gedegen basis gaf. Sindsdien heb ik vele veilige duiken gemaakt in Nederland en in het buitenland. Waarom duik ik solo? Zeker bij fotoduiken duik ik het liefste alleen, ik kan dan in alle rust foto’s maken en daarvoor de tijd nemen zonder de druk van een buddy te voelen. In mijn rol als instructeur wil ik volledig onafhankelijk zijn en dan wil ik mezelf kunnen redden als de nood aan de man is. Ik ben er me zelf van bewust dat dergelijke opleidingsduiken bijzondere eisen aan mij stelt en aan mijn uitrusting. Daar gaat trouwens ook de opleiding soloduiken over: bewustzijn en grenzen verleggen.

Jacob Leloux, 4**** duiker en 2** NOB instructeur: De allereerste keer dat ik alleen in het water was, was ongewild. Buddy kwijt. Oosterschelde, Schelphoek, slecht zicht, ronkende scheepsmotoren dus direct omhoog gaan is geen optie. Dus onderwater terug naar de kant. Dan leer je dat je zonder buddy moet kunnen duiken, een ervaring rijker. Later liep ik er tegen aan dat je de drang voelt om te gaan duiken maar je vaste buddies kunnen niet, wat dan? Dan is het prettig om met gedegen kennis toch alleen te water te kunnen gaan met hooguit een camera. Ik heb toen eerst maar een opleiding gevolgd. Ik moest de Zeehond vinden, maar onervaren duikers hadden net mijn route doorkruist en een hoop stof gemaakt. Ik kon mijn kompas nauwelijks aflezen maar bleef kalm want ik wist dat ik kon vertrouwen op mijn materialen en op mezelf. Nu zie ik vaak vragende gezichten als ik solo te water ga en ik zeg dan: “Ja ik duik soms solo”, en wijs ik oa. op mijn dubbelset en backup lampen. “Niet voor niets”.

Jans van Wieren, IANTD advanced rec trimix duiker en NAUI instructeur: Ik duik regelmatig solo, vooral omdat anderen niet kunnen en ik ook veel fotografeer. Ik wil  anderen dan niet  ophouden of wil al helemaal niet dat ze stof veroorzaken. Ik heb een opleiding soloduiken gevolgd en merk dat als ik het water in ga, ik mijn uitrusting meer geconcentreerd en dus beter check, dat geeft me veel rust. Solo duiken vind ik trouwens sowieso veel relaxter, ik ervaar dan totale rust.

Leonieke Goutier, 4**** duiker en 2** NOB instructeur, IANTD Supervisor: als instructeur heb ik soms het gevoel gehad dat als het erop aan zou komen ik op mezelf zou zijn aangewezen. Ik heb daarom het afgelopen jaar de opleiding soloduiken gevolgd en ben daarbij steeds wat verder mijn grenzen gaan verleggen. Aanvankelijk best wel spannend maar al ras voelde ik me helemaal op mijn gemak, ook op diepte. Ik heb alles wat essentieel is voor me dubbel uitgevoerd: twee gescheiden ademsystemen o.b.v een dubbel 7 of 10, een extra lamp, mes en duikbril binnen handbereik, twee duikcomputers en vaak ook twee kompassen zorgen ervoor dat ik me superveilig voel. Ik raad het iedereen aan.  Ik herinner me nog de eerste soloduik waarbij ik in mijn eigen tempo en bij superslecht zicht ineens een blauwtipje zag en dat in de Grevelingen……….. ik miste toen wel mijn buddy om dit te delen.  

Eisen te stellen aan een soloduiker:

         Goede basisopleiding, zeg maar 3*** NOB duiker, aangevuld met specifieke soloduik opleiding. Ervaring bouw je langzaam op.

         Fysiek en mentaal Gezond, gezond zelfvertrouwen.

         Aangepaste en gestroomlijnde duikuitrusting: de meest essentiŽle zaken heb je dubbel uitgevoerd: fles, automaat, lamp, drijflichaam, bril, computer, mes, kompas, reel met decoballon.

         Beheersing basisvaardigheden: beheersing gebruik van je duikmateriaal; trimtechnieken, zwemslagen en noodprocedures.

         Procedurele afspraken oa goede afstemmingen met het thuisfront zodat deze weten hoe je duikplan luidt, met time water in/out.

 

Reactie op dit artikel? Mail naar ferryvandorst@gmail.com

HOMEPAGE van DS Advanced Scuba Diving / TERUG NAAR HOOFDPAGINA