Een onzichtbare hand leidt je door het water ................. driftduiken is de 14e nieuwe en grensverleggende NOB specialisatie, geschreven door Ferry van Dorst

Driftduiken, hoe gaat dat?
Een impressie. “Klaar?” Joep en Femke zijn er klaar voor en geven tegelijkertijd het OK-gebaar terug. “Go! ” De twee duikers gaan gelijktijdig met een achterwaartse rol te water. Boven water zien ze elkaar weer en snel doen ze de buddylijn om. Joep houdt stevig de haspel met de volgboei vast die hem wordt aangereikt en borgt de haspel met behulp van een karabijnhaak. Ze voelen dat de oppervlaktestroming hen als een onzichtbare hand  voortstuwt. Femke geeft het omlaag-gebaar en beide duikers beginnen aan de afdaling. Joep rolt de haspel uit, zodat de afstand naar de volgboei groter wordt naarmate ze dieper komen. Het duikplan zit in hun hoofd en het geeft aan eerst af te dalen tot ongeveer 15 meter diep. Ze hebben van tevoren deze duikstek in kaart gebracht. Een paar keer hebben ze hier al gedoken op de stromingsloze laagwaterkentering en de omgeving een beetje verkend. Nu, drie uur na kentering is dat anders. Volgens de stroomatlas bedraagt de stroming nu 1,5 knoop en deze zal in de loop van de duik aanzwellen tot bijna 2 knoop. Tegen de stroming in zwemmen is vanaf 0,6 knoop al geen optie meer. “Je bent overgeleverd aan de krachten van de natuur” flitst er door hun hoofd. Het is een intrigerende combinatie van terughoudendheid en nieuwsgierigheid die hen aanzette tot deze driftduik. Is het echt zo dat het onderwaterleven uitbundiger is bij stroming? Hoe voelt het om overgeleverd te zijn aan de natuurkrachten? In ieder geval komen ze op plekken waar ze normaal niet kunnen komen. Boven hen horen ze het pruttelende geluid van de rubberboot die hen op veilige afstand volgt; dat geeft een vertrouwd gevoel.Tijdens de afdaling zien ze de bodem al snel op zich af komen. Er is geen tijd om daar eens even rond te kijken, de stroming neemt hen mee en het voelt alsof er geen weg terug is. Het duikplan geeft aan dat de diepte nog wat zal toenemen tot maximaal 20 meter. Hoe dan ook zullen de duikers zichtcontact met de bodem houden. Dat betekent dat Joep soms druk is met het op- en afrollen van de lijn waaraan de volgboei zit. Intussen kijken Joep en Femke hun ogen uit. Het zicht is uitstekend, het zweefvuil beweegt even snel als zijzelf. De omgeving went snel, ook omdat er heel veel te zien is. Op de bodem krioelt het van de rode, paarse en gele brokkelsterren. De sierlijke kransen van kokerwormen genieten volop van de stroming en vangen zo veel mogelijk plankton. Poliepen worden door de stroming maximaal gebogen en lijken op het punt te staan af te breken. Ontelbare witte en oranje anjelieren doen een wedstrijd wie de mooiste is. Kreeften komen uit hun holen om hun dagelijkse kostje te vergaren. Zelfs de toch wat plomp aandoende Noordzeekrab lijkt te genieten van dit deel van de dag; hij lijkt te weten dat de stroming nog toeneemt en graaft zich toch maar een beetje in. Scholen met vis jagen op kleinere soortgenoten. Je merkt dat ze op deze locatie nog niet gewend zijn aan duikers. Femke trekt ineens aan de buddylijn en schijnt met haar lamp op een sepia, Joep ziet nog net dat het dier zich met moeite kan onttrekken aan de stroming en dan zijn ze al weer meters verder gebracht. Het lijkt een film waarvan de beelden in een rap tempo voorbij trekken. Femke en Joep merken dat de stroming verder toeneemt. Het voelt goed, maar het is ook het signaal dat na een duiktijd van dertig minuten het einde van de duik nadert. Hun kompas wijst de weg naar het ondiepe deel bij de dijk. Voor het eerst tijdens deze duik bewijzen de vinnen hun waarde. De stroming wordt minder naarmate de dijk dichterbij komt en het ondieper wordt. Tijdens de veiligheidsstop op vijf meter merken Femke en Joep niets meer van de stroming. De omgeving gaat immers net zo snel als zij en de bodem zien zij niet meer wegschieten. Boven wacht de volgboot op veilige afstand om hen op te pikken. Precies na de afgesproken 45 minuten zijn ze terug boven water. Weer aan boord volgen de spannende verhalen.
Driftduiker               DriftduikstekZeelandbrug

 

Ferry van Dorst en Leonieke Goutier van duikschool Dive Dive Dive zijn ervaren driftduikers en NOB (driftduik) instructeurs en zij hebben o.a. de specialisatie driftduiken geheel herzien en aangepast aan de nieuwste inzichten. Waarom zou je eigenlijk willen driftduiken? Vol vuur geven beiden aan “Driftduiken is altijd weer een avontuur omdat je je helemaal overlevert aan de grillen van de natuur. Een onzichtbare hand leidt je door het water. Het onderwaterleven is daar zo veel intenser. De adrenaline giert door je lichaam, iedere duik  opnieuw dus gewenning (lees: verveling) is er niet bij.”

 

Het duiken in getijdenwater heeft van oudsher dus een onweerstaanbare aantrekkingskracht op duikers gehad. Menig duiker heeft zich al wel eens in milde stroming terug laten voeren naar de plaats waar hij het water in ging. In de duikopleidingen  is geleerd grenzen te stellen: het duikvenster rondom de kentering waarbij de stroming niet meer bedraagt dan 0,6 knoop. Ferry vraagt zich af: “waarom zou je die grenzen niet eens voorzichtig verkennen als je wat meer ervaring hebt opgedaan? Je gaat dan duiken op het moment dat de kentering al even voorbij is, dus in de volle stroming van het getijdenwater. Je ervaart daarbij de enorme krachten van de natuur en je komt zo op plekken waar je normaal niet zou komen. Je ziet dan andere dieren dan je gewend bent, die genieten immers ook van het getijdenwater. Dat verleggen van je grenzen kun je het beste doen onder begeleiding en daarvoor heeft de NOB specialisaties en instructeurs die daarin ervaring hebben.”

 

Waarom zou je gaan driftduiken? Het driftduiken heeft een aantal bijzondere kenmerken en daarmee worden ook al een beetje de voor- en nadelen benoemd.

Ferry benoemt wat de voordelen van het driftduiken zijn:      

-          driftduiken zijn minder inspannend dan kenteringduiken; je hoeft immers nooit tegen de stroming in te zwemmen. Sterker nog: je gebruikt je vinnen alleen maar om je positie lichtjes te corrigeren;

-          met driftduiken bestrijk je een groot gebied in ÚÚn duik; je ontwikkelt een flinke snelheid en daardoor leg je een relatief grote afstand af in een beperkte tijd;

-          je kunt duiken op plaatsen waar een boot niet kan of mag ankeren;

-          er is veel minder drukte op de duikplaats. De meeste duikers duiken op de kentering, slechts weinigen daar buiten.

 

Maar ieder voordeel heeft zijn nadeel:

-          het driftduiken is risicovoller, er liggen meer risico’s op de loer;

-          om de risico’s hanteerbaar te maken, heb je meer voorbereiding nodig;

-          om de risico’s hanteerbaar te maken, heb je meer inzet van mensen boven water nodig met een grotere oplettendheid van de oppervlakteco÷rdinator en zijn helpers.

Driftduiken kan niet zonder goede voorbereiding

Een driftduik zul je moeten plannen want anders stroomt het te snel, de andere kant op of ….. helemaal niet. Een stroomatlas geeft je informatie over de stroomsnelheid op een bepaalde plaats: van de Oosterschelde, de Noordzee (in de nabijheid van Nederland) en bijvoorbeeld ook van de Waddenzee.  In de specialisatie leer je het maken van een duikplanning met behulp van een 8-stappenplan. Ferry van Dorst heeft dat systeem bedacht op basis van jarenlange driftduikervaring.


Wat leer je bij de specialisatie driftduiken?

“Je leert een driftduik te plannen met de stroomatlas,  gestructureerd de risico’s te onderkennen en te beheersen. Je leert ook aan welke eisen je materiaal moet voldoen om de extra risico’s van het driftduiken te reduceren. Na de theorie volgt uiteraard de praktijk want duiken staat centraal. Je houdt een briefing want dat hoort erbij. Bij de eerste driftduik voor deze opleiding ervaar je de krachten van stroming, de stroming zal dan ongeveer 1 knoop bedragen.  De tweede driftduik vormt de finale van deze specialisatie en dat is een echte driftduik.  Je leert duiken in de periode waarbinnen de stroomsnelheid varieert van 0,6 tot maximaal 4 knoop. Dit komt overeen met bijna twee meter per seconde. Samen met je buddy ervaar je de krachten van de natuur: een onzichtbare hand leidt je door het water. Stel het je maar eens voor.”

 

“Bij deze specialisatie zul je weer stilstaan bij je duikuitrusting. Hoe extremer de duik, hoe groter de noodzaak voor uitgebreide veiligheidsvoorzieningen. Het meenemen van extra of dubbele uitrustingsstukken is daartoe een van de beste mogelijkheden. We zorgen er altijd voor dat we de uitrustingsstukken die we nodig hebben om in noodsituaties in leven te blijven dubbel bij ons hebben. Zo is het bijvoorbeeld ideaal om twee volledige ademautomaten te hebben, dus twee eerste trappen, elk met een tweede trap.  Maarrrrr….. neem echter alleen mee wat strikt noodzakelijk is, want dat verbetert je stroomlijning. Hang het materiaal zodanig aan je uitrusting dat er niks uitsteekt of los bungelt. Zo voorkom je dat je achter stenen of rotsblokken blijft haken. Daarnaast zorgt het voor een lagere zwemweerstand en dat is wel zo prettig voor je luchtverbruik. Geldt dat eigenlijk niet voor iedere duiker? Bij driftduiken geldt zeker het credo: minder is beter! Hoe dat eruit ziet?  “Volg de specialisatie maar” zegt Ferry lachend “het is de moeite waard en het is leuk.”.

 

Driftduiken is boeiend ………………….

En dan is er nog die typische haspel met lijn en volgboei waaraan je de echte driftduiker herkent. Om de duikers vanaf de oppervlakte in het oog te kunnen houden, maken de driftduikers vaak gebruik van een lijn met een volgboei, soms wel ter grootte van een skippybal. De lijn wordt opgerold op een haspel (ook een reel genoemd) meegenomen.

 

Voor het geval dat je ooit in een net terechtkomt, moet je ook het juiste gereedschap bij je hebben om je los te snijden. Bert benadrukt: “een scherp mes ziet er stoer uit, maar je zult er moeilijk netten mee kunnen doorsnijden. Beter is een speciaal “mes” met een specifieke inkeping voor het snijden van lijnen. Deze inkepingen zijn vlijmscherp, maar omdat ze helemaal verzonken zijn in het plastic handvat, bezeer je je niet zo snel. Ze staan bekend als lijnensnijder of line-cutter.”

Check de stek, de drie toppers ………………..

“Ferry licht toe dat de specialisatie heel erg praktijkgericht is. We hebben veel plezier beleefd aan het op papier zetten van de drie toppers, drie geweldige driftduikstekken, in Zeeland uiteraard. Ze hebben de planning daarvan helemaal uitgewerkt volgens het 8-stappenplan.

Als je enthousiast wordt van bovenstaande beschrijvingen dan ben je klaar voor het volgen van de 14e NOB specialisatie driftduiken. Als je zo lang niet kunt wachten kun je altijd nog het boek “Drift” van Marion Pauw ter hand nemen ………………….


 

Meer info over de NOB specialisatie of wil je begeleid worden bij een heuse en unieke driftduik in Zeeland?
Mail dan naar
ferryvandorst@gmail.com